Lalka | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Lalka

Struktura przestrzenna w „Lalce”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Bolesław Prus z wiernością szczegółu i dokładnością godna przewodnika turystycznego przedstawił w powieści przestrzenie otwarte (przykładem jest naturalistyczny opis dzielnicy biedoty miejskiej – Powiśla, szczegółowa charakterystyka pola bitwy na Węgrzech, jak również pola wyścigowego, warszawskiej ulicy, Paryża czy Zasławka) oraz przestrzenie zamknięte (wśród których godny przytoczenia jest szczegółowy opis pokoju Ignacego Rzeckiego, sklepu Jana Mincla, salonu arystokracji czy kamienicy Łęckich).

Aby jeszcze bardziej uwypuklić nędzę miejskiej biedoty, pisarz opisał warunki jej życia pośród gór cuchnących i zalegających śmieci, ze stojącymi nieopodal zbiornikami z pitną wodą. W takim otoczeniu główny bohater spotkał polskich obywateli, nie przypominających już zanadto ludzi: „ (…) Na stoku i w szczelinach obmierzłego wzgórza spostrzegł niby postacie ludzkie. Było tu kilku drzemiących na słońcu pijaków czy złodziei, dwie śmieciarki i jedna kochająca się para, złożona z trędowatej kobiety i suchotniczego mężczyzny, który nie miał nosa. Zdawało się, że to nie ludzie, ale widma ukrytych tutaj chorób, które odziały się w wykopane w tym miejscu szmaty. Wszystkie te indywidua zwietrzyły obcego człowieka; nawet śpiący podnieśli głowy i z wyrazem zdziczałych psów przypatrywali się gościowi” [rozdział ósmy, tom I].

Autor tego drastycznego, a jednak prawdziwego opisu, w sposób pośredni pokazał bezradność i bezsilność ludu, biedaków, którzy nie wyjdą ze swego tragicznego położenia bez pomocy kogoś tak wrażliwego, empatycznego, jak stworzony przez niego bohater.

Dla skontrastowania na dalszych kartach powieści odnajdujemy za to przestrzenie, w których żyją i umilają sobie czas ludzie bogaci, arystokraci (pola wyścigowe czy majątek w Zasławku).

Jeżeli chodzi o przestrzenie zamknięte, sprawa przedstawia się podobnie. Biedacy egzystują w barakach bez kanalizacji, a często nawet na ulicy, a spadkobiercy znanych nazwisk czy właściciele pokaźnych majątków – z ośmiopokojowych, luksusowych mieszkań (Łęcki) przenoszą się na arystokratyczne salony: „Wokulski był odurzony. Nie wiedział, którędy idzie, nie zdawał sobie sprawy z tego, o czym rozmawiali z prezesową. Czuł tylko, że znajduje się w jakimś odmęcie dużych komnat, starodawnych portretów, cichych stąpań, nieokreślonej woni. Otaczały go kosztowne meble, ludzie pełni delikatności, o jakiej nigdy nie marzył, a nad tym wszystkim, jak poemat, unosiły się wspomnienia starej arystokratki, przesiąknięte westchnieniami i łzami. "Cóż to za świat?... Co to za świat?..." Lokaj otworzył drzwi do sali. Znowu wszystkie głowy zwróciły się w jego stronę i ucichły rozmowy jak szum odlatującego ptactwa. Nastała chwila ciszy, w której wszyscy patrzyli na Wokulskiego” [rozdział dziewiąty, tom I].


Ciekawym, a może i miejscami przygnębiającym, jest opis pokoju sumiennego i pedantycznego Rzeckiego: „Pan Ignacy od dwudziestu pięciu lat mieszkał w pokoiku przy sklepie. W ciągu tego czasu sklep zmieniał właścicieli i podłogę, szafy i szyby w oknach, zakres swojej działalności i subiektów; ale pokój pana Rzeckiego pozostał zawsze taki sam. Było w nim to samo smutne okno, wychodzące na to samo podwórze, z tą samą kratą, na której szczeblach zwieszała się być może ćwierćwiekowa pajęczyna, a z pewnością ćwierćwiekowa firanka, niegdyś zielona, obecnie wypłowiała z tęsknoty za słońcem. Pod oknem stał ten sam czarny stół obity suknem, także niegdyś zielonym, dziś tylko poplamionym. Na nim wielki czarny kałamarz wraz z wielką czarną piaseczniczką, przymocowaną do tej samej podstawki - para mosiężnych lichtarzy do świec łojowych, których już nikt nie palił, i stalowe szczypce, którymi już nikt nie obcinał knotów. Żelazne łóżko z bardzo cienkim materacem, nad nim nigdy nie używana dubeltówka, pod nim pudło z gitarą, przypominające dziecinną trumienkę, wąska kanapka obita skórą, dwa krzesła również skórą obite, duża blaszana miednica i mała szafa ciemnowiśniowej barwy stanowiły umeblowanie pokoju”.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Inne
„Lalka”- streszczenie szczegółowe
Stanisław Wokulski - charakterystyka
Czas i miejsce akcji w „Lalce”
Interpretacja tytułu „Lalki” i temat utworu
Ignacy Rzecki – idealista polityczny i jeden z narratorów powieści
Bolesław Prus - biografia
Narracja „Lalki” Prusa
Kompozycja „Lalki”, gatunki zawarte w powieści
Julian Ochocki - idealista naukowy
Izabela Łęcka - charakterystyka
Tomasz Łęcki - charakterystyka
Obraz społeczeństwa polskiego w „Lalce”
Dzieje Stanisława Wokulskiego
Stanisław Wokulski romantyk czy pozytywista
Główne wątki i problematyka „Lalki” Prusa
Realizm „Lalki”
Pozostali bohaterowie „Lalki”
Wątek miłosny w „Lalce” Bolesława Prusa
Pozytywizm w „Lalce”
Filozofia w „Lalce”
Arystokracja w „Lalce”
Ludność żydowska w „Lalce”
Ludności niemiecka w „Lalce”
Tło historyczne w „Lalce”
Zdeklasowana szlachta w „Lalce”
Mieszczaństwo w „Lalce”
Lud miejski w „Lalce”
Struktura przestrzenna w „Lalce”
Obraz Paryża w „Lalce”
Nawiązania do „Lalki” w kulturze
Bolesław Prus - kalendarium życia
Twórczość Prusa - kalendarium
„Lalka” - najważniejsze cytaty
Bibliografia





Tagi:
• Lalka • Lalka Bolesław Prus • Lalka Prusa • Bolesław Prus Lalka • Stanisław Wokulski • Wokulski • Realizm w Lalce • opracowanie lalki • nieszczęśliwa miłość w Lalce • pamiętnik starego subiekta • streszczenie Lalki • życiorys Prusa • życie i twórczość bolesława Prusa • Lalka problematyka • Lalka główne wątki • Lalka interpretacja tytułu • Lalka bohaterowie • Lalka charakterystyka bohaterów • Rzecki charakterystyka • społeczeństwo polskie w Lalce • Polska i Polacy w Lalce • Mniejszości narodowe w Lalce • Niemcy w Lalce • Żydzi w Lalce • Miotyw miłości w Lalce • Miłość w Lalce • Miłość Wokulskiego i Łęckiej • Lalka Paryż • Historia w Lalce • Warszawa w Lalce • z Warszawy w Lalce • Praca w Lalce