Lalka | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Lalka

Mieszczaństwo w „Lalce”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

To środowisko zróżnicowane pod względem narodowościowym (na niemieckie, żydowskie i polskie, posiadające cechy i przywary charakterystyczne dla swej nacji, np. obrotni i sprytni Żydzi) i majątkowym można podzielić według dwóch kryteriów:

1) pod względem wieku na:

- stare


Przykładem może być kupiec Jan Mincel, spolszczony Niemiec. Ten pracowity i uczciwy mężczyzna ciężką pracą dorobił się sklepu w centrum Warszawy: „Obiady w dzień powszedni jadaliśmy w sklepie, naprzód dwaj młodzi Minclowie i August Katz, a następnie ja z pryncypałem. W czasie święta wszyscy zbieraliśmy się na górze i zasiadaliśmy do jednego stołu. Na każdą Wigilię Bożego Narodzenia Mincel dawał nam podarunki, a jego matka w największym sekrecie urządzała nam (i swemu synowi) choinkę. (…)Za mojej pamięci przewinęło się przez nasz sklep paru subiektów i kilku uczniów, których pryncypał dlatego tylko usunął, że nic sobie nie oszczędzili. Dzień, w którym się to wydało, był ostatnim ich pobytu. Nie pomogły obietnice, zaklęcia, całowania po rękach, nawet upadanie do nóg. Stary nie ruszył się z fotelu, nie patrzył na petentów, tylko wskazując palcem drzwi wymawiał jeden wyraz: fort! fort!... Zasada robienia oszczędności stała się już u niego chorobliwym dziwactwem.” [rozdział trzeci, tom I]. Jest reprezentantem oszczędnych i zapobiegliwych handlowców (w myśl takich zasad wychował syna Jana, który odziedziczył po nim rodzinny interes);

- średnie

Reprezentanci średniego pokolenia mieszczan to między innymi Ignacy Rzecki oraz August Katz, którzy, oddając się sumiennej pracy – realizują przy tym romantyczne ideały w młodości, walcząc „za wolność naszą i waszą”;

- nowe

Główny bohater powieści, przedsiębiorczy i energiczny Stach, robi błyskawiczną karierę, dziesięciokrotnie powiększając pozostawiony przez żonę majątek dzięki sytuacji powstałej na ziemiach polskich po powstaniu styczniowym (zajmuje się międzynarodowym handlem).

2) według narodowości na:

- polskie:


- handlowiec Wokulski,
- drobni kupcy i rzemieślnicy Szprot i Węgrowicz,
- inteligenci: pani Meliton oraz pani Stawska,
- subiekci: Mraczewski, Zięba, Lisiecki,
- adwokaci,
- studenci: Patkiewicz i Maleski,
- służące,
- lokaje,


- pochodzenia niemieckiego – Minclowie, Hopfer,

- pochodzenia żydowskiego – Szlangbaumowie, Klejn, Szuman.

Ówczesna sytuacja gospodarcza kraju (polski przemysł zdominowany przez obcy kapitał, wykluczający obsadzanie wyższych stanowisk Polakami, zajmującymi zazwyczaj źle płatne posady parobków) spowodowała, iż mieszczanie mieli w Polsce nieduże możliwości rozwoju. To jednak nie usprawiedliwia ich w oczach Prusa, który negatywnie ocenił tę warstwę w utworze (przykładem tego mogą być postacie Lisieckiego i Mraczewskiego, nieodpowiedzialnych w pracy, myślących tylko o zabawie, pozbawionych krzty refleksji).

Mieszczaństwo w powieści nie wykazuje, podobnie jak arystokracja, inicjatywy i energii. Każdy przejaw samodzielnej pracy jest traktowany jako objaw szaleństwa i przybiera postać inicjatywy skazanej z góry na niepowodzenie. Przykładem może być tutaj działalność przedstawicielki biednej inteligencji – Heleny Stawskiej. Gdy podjęła się jakiejś aktywności zarobkowej, spotkało się to nie tylko ze zdziwieniem, ale nawet z posądzeniem ją o złe prowadzenie (baronowa Krzeszowska zarzuciła kobiecie romans z jej mężem, posądziła o kradzież lalki, a gdy pani Helena zaprzyjaźniła się z Wokulskim i korzystała z jego rad – nazwano ją utrzymanką tego galanteryjnego kupca).

Aby jeszcze bardziej uwypuklić niezorganizowanie i niechęć do pracy mieszczaństwa polskiego, Prus opisał bardzo szczegółowo działalność handlową pracowitych, oszczędnych Żydów i konsekwentnych Niemców. Ci, w przeciwieństwie do Polaków, byli solidarni w swych inicjatywach, mieli poczucie narodowej spójności.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Inne
„Lalka”- streszczenie szczegółowe
Stanisław Wokulski - charakterystyka
Czas i miejsce akcji w „Lalce”
Interpretacja tytułu „Lalki” i temat utworu
Ignacy Rzecki – idealista polityczny i jeden z narratorów powieści
Bolesław Prus - biografia
Narracja „Lalki” Prusa
Kompozycja „Lalki”, gatunki zawarte w powieści
Julian Ochocki - idealista naukowy
Izabela Łęcka - charakterystyka
Tomasz Łęcki - charakterystyka
Obraz społeczeństwa polskiego w „Lalce”
Dzieje Stanisława Wokulskiego
Stanisław Wokulski romantyk czy pozytywista
Główne wątki i problematyka „Lalki” Prusa
Realizm „Lalki”
Pozostali bohaterowie „Lalki”
Wątek miłosny w „Lalce” Bolesława Prusa
Pozytywizm w „Lalce”
Filozofia w „Lalce”
Arystokracja w „Lalce”
Ludność żydowska w „Lalce”
Ludności niemiecka w „Lalce”
Tło historyczne w „Lalce”
Zdeklasowana szlachta w „Lalce”
Mieszczaństwo w „Lalce”
Lud miejski w „Lalce”
Struktura przestrzenna w „Lalce”
Obraz Paryża w „Lalce”
Nawiązania do „Lalki” w kulturze
Bolesław Prus - kalendarium życia
Twórczość Prusa - kalendarium
„Lalka” - najważniejsze cytaty
Bibliografia





Tagi:
• Lalka • Lalka Bolesław Prus • Lalka Prusa • Bolesław Prus Lalka • Stanisław Wokulski • Wokulski • Realizm w Lalce • opracowanie lalki • nieszczęśliwa miłość w Lalce • pamiętnik starego subiekta • streszczenie Lalki • życiorys Prusa • życie i twórczość bolesława Prusa • Lalka problematyka • Lalka główne wątki • Lalka interpretacja tytułu • Lalka bohaterowie • Lalka charakterystyka bohaterów • Rzecki charakterystyka • społeczeństwo polskie w Lalce • Polska i Polacy w Lalce • Mniejszości narodowe w Lalce • Niemcy w Lalce • Żydzi w Lalce • Miotyw miłości w Lalce • Miłość w Lalce • Miłość Wokulskiego i Łęckiej • Lalka Paryż • Historia w Lalce • Warszawa w Lalce • z Warszawy w Lalce • Praca w Lalce